شاهرود علما

آیت الله العظمی جوادی آملی

 مهم‌ترین وظیفه ما در پیشگاه قرآن کریم این است که احساس بکنیم خدا با ما سخن می‌گوید و ما مستمع خدا هستیم و او متکلم است. اگر این کار را در آغاز شروع کردیم و احساس کردیم کسی با ما حرف می‌زند، حرف او را گرامی می‌داریم.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی آیت الله سید مختار شاهرود علما، متن کامل پیام حضرت آیت الله جوادی آملی به آیین اختتامیه دومین جشنواره ملی شیخ طبرسی که در سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار گردید به این شرح است:

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم‏

«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ‏ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی ‏جَمِیعِ الْأَنْبِیَاءِ وَ الْمُرْسَلِین ‏وَ الْأَئِمَّهِ الْهُدَاهِ الْمَهْدِیِّین سِیَّمَا خَاتَمُ الْأَنْبِیَاءِ وَ خَاتَمُ الْأَوْصِیَاء عَلَیْهِما آلَافُ التَّحِیَّهِ وَ الثَّنَاء بِهِمْ نَتَوَلَّی ‏وَ مِنْ أَعْدَائِهِم‏ نَتَبَرَّأ إِلَی اللَّه».

مقدم شما نخبگان و فرهیختگان قرآنی را گرامی می‌داریم و سعی بلیغ همه بزرگورانی که در بزرگداشت مفسّران گرانقدر اسلام همانند شیخ طوسی، شیخ طبرسی و علامه طباطبایی و سایر رجال تفسیری(رِضْوَانِ اللَّهِ تَعَالَی عَلَیْهِم ‏أجمَعین) تلاش و کوشش می‌کنند برای بزرگداشت آنها، حق همه شما عزیزان و پژوهش شما هم محفوظ است نزد خداست و هم مشکور اولیای الهی است!

مهم‌ترین وظیفه ما در پیشگاه قرآن کریم این است که احساس بکنیم خدا با ما سخن می‌گوید و ما مستمع خدا هستیم و او متکلم است. اگر این کار را در آغاز شروع کردیم و احساس کردیم کسی با ما حرف می‌زند، حرف او را گرامی می‌داریم، اولاً؛ باور می‌کنیم، ثانیاً؛ عمل می‌کنیم، ثالثاً؛ سرانجام متکلم را در کلامش با چشم دل مشاهده می‌کنیم، رابعاً. بیان نورانی امیرمؤمنان(سَلامُ الله عَلَیْه) در نهجالبلاغه این است که خدای سبحان «فَتَجَلَّی لَهُمْ سُبْحَانَهُ فِی کِتَابِهِ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَکُونُوا رَأَوْه‏»؛[۱] خداوند در قرآن، در این کتاب، برای بندگانش تجلی کرده است؛ گرچه طبق تعبیر نورانی دیگری آن حضرت، صدر و ساقه جهان آفرینش تجلی است که فرمود: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الْمُتَجَلِّی لِخَلْقِهِ بِخَلْقِه‏»،[۲] لکن قرآن یک جلوه خاصی است برای مستمعان مخصوص. ما اگر ـ إِنشَاءَاللَّه ‏ـ جزء چنین مستمعان بودیم، این مراحل را پیمودیم، متکلم را با چشم جان مشاهده می‌کنیم!

مرحوم ابن بابویه قمی در کتاب قیم توحید صدوق نقل می‌کند که ابوبصیر با اینکه نابیناست، از وجود مبارک امام صادق(سَلامُ الله عَلَیْه) می‌پرسد، آیا خدا را می‌توان در قیامت دید؟ مستحضر هستید که دیدن با چشم و مشاهده حسی و مادی محال است: ﴿لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطیفُ الْخَبیرُ﴾،[۳] ابی بصیر شاگرد امام صادق(سَلامُ الله عَلَیْه) است، استحاله شهود بصری را کاملاً مستحضر است و خودش نابیناست، از امام صادق(سَلامُ الله عَلَیْه) می‌پرسد، آیا خدا را می‌توان در قیامت دید؟ وجود مبارک امام صادق به ابی بصیر نابینا فرمود: مگر هم‌اکنون خدا را نمی‌بینی؟[۴] با عنایت امام ششم، چشم جان ابو بصیر توانست تجلی الهی را مشاهده کند.

 ذات أقدس الهی به هیچ وجه نه معقول کسی است نه مشهود کسی. صفات ذات که عین ذات است آنها هم «بشرح ایضاً». تجلیات الهی، افعال الهی، اقوال الهی، احکام الهی، آثار الهی، آنچه به عنوان ﴿نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ﴾[۵] جلوه می‌کند، آن را می‌شود مشاهده کرد. ابو بصیر عرض کرد در قیامت می‌توان دید؟ فرمود مگر در دنیا نمی‌بینی؟ حالی برای ابیبصیر پیش آمد که با چشم جان تجلّیات الهی را مشاهده کرد. بعد به امام عرض کرد که آیا من این اجازه را دارم که این حدیث را از شما نقل کنم؟ فرمود نه، زیرا بسیاری از افراد از ادراک معنای این حدیث مانده‌اند و می‌مانند، اگر صاحب‌دلی پیدا شد که اهل درک بود، می‌توان برای او بازگو کرد. اینها شهود الهی است که هم نسبت به کلمات خدا، هم نسبت به افعال خدا مطرح است.

تعلیم دیگر قرآن کریم این است که چیزی در جهان هستی نیست، مگر اینکه آیت و علامت خداست. در قرآن چنین فرمود: ﴿سَنُریهِمْ آیاتِنا فِی الْآفاقِ وَ فی‏ أَنْفُسِهِمْ﴾[۶] و فرمود: ﴿وَ فِی الْأَرْضِ آیاتٌ لِلْمُوقِنینَ﴾؛[۷] چیزی در عالم نیست که آیت و مرآت و نشانه حق نباشد. حتی اختلاف شب و روز، ﴿وَ اخْتِلاَفِ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ﴾،[۸] این رفت و آمد منظم و ریاضی شبانه‌روز همین آیت است و آیت یعنی نشانه و یعنی مرآتی که صاحب صورت را نشان می‌دهد. اگر کسی این صفا را پیدا کرد، صدر و ساقه آیات الهی می‌شود مرآت و مرائی حق و مرآت‌های حق و مرایای حق. چنین شهودی لذت‌بخش است، فرمود اگر کسی با آیات الهی در مساس عقلی و قلبی باشد، اسرار الهی را به خوبی ادراک می‌کند و مشاهده می‌کند. آنها که می‌گویند «به دریا بنگرم دریا ته وینم»،[۹] راز و رمزش این است.

 قرآن سراسر جهان امکان را آیت و مرآت و آینه می‌داند، این اصل اول؛ آینه خصیصه آن نشان دادن آن صاحب صورت است، این دو؛ مردان الهی که جهان را آینه حق یافته و می‌بینند، حرفشان این است که عالم غیب محض است، هرگز ظاهر نشد و خدا مشهود صرف است و هرگز غایب نشد. اگر برای کسی روشن شد که سراسر جهان آیت و مرآت خداست، به آینه به عنوان «ما فیها یُنظر» نگاه نمی‌کند، قهراً هر چه می‌بیند اول خدا را بعد خود آن شیء را. آنکه می‌گوید «به دریا بنگرم» این، «به صحران بنگرم» آن، یعنی دریا مرآت توست، صحرا مرآت توست. دیگران مشغول خرید و فروش آینه هستند، نه مشاهده صاحب صورت در آینه، ولی تعبیر نورانی امیرمؤمنان(سَلامُ الله عَلَیْه) درباره همه موجودات نظام هستی، مخصوصاً درباره قرآن کریم این است که قرآن آیت الهی است، ممکن نیست کسی قرآن را خوب بررسی کند، مشاهده کند و خدا را نبیند و پیشنهاد همه قرآن‌پژوهان نسبت به شما بزرگواران، مخصوصاً ریاست محترم دانشگاه و مسئول مستقیم این جشنواره‌ها این است که ما کاری بکنیم که در خود احساس کنیم، خدا با ما سخن می‌گوید تا ما هم بتوانیم با او سخن بگوییم. حرف او را بخوانیم و عمل کنیم تا پیشنهاد و خواسته ما را هم خدا مورد عمل قرار بدهد.

 این نظام به برکت خون‌های پاک شهدا این ظرفیت را دارد که کسانی مستمع قرآن باشند و خدای سبحان برای اینها در این کتاب تجلی کرده باشد. شرط اساسی‌ آن این است که در هیچ کدام از این سه راه فاسد قدم برندارد؛ در سوره مبارکه «مجادله»، فرمود کسانی که بیراهه می‌روند یا کج‌راهه می‌روند یا راه کسی را می‌بندند، در این سه مقطع گرفتار دیو نفْس یا دیو بیرون هستند که به کمک دیو نفْس او را فریب می‌دهند. اول معصیت خدا، دوم تعدّی به خلق خدا، سوم نافرمانی پیغمبر و امام(سَلامُ الله عَلَیْه) این سه بخش را به عنوان گناه و معصیت قرآن کریم در سوره مبارکه «مجادله» بیان کرده است.

من مجدداً مقدم همه شما فرهیختگان را گرامی می‌دارم، سعی بلیغ ریاست محترم دانشگاه را مشکور ولی عصر می‌دانیم. از ذات أقدس الهی مسئلت می‌کنیم از همه کسانی که با ایراد مقال یا ارائه مقالت بر وزن علمی این جشنواره افزودند، خدای سبحان به أحسن وجه بپذیرد و توفیق ارائه خدمات و پژوهش‌های علمی برتر و بهتر را به همگان مرحمت کند!

نظام ما، رهبر ما، مراجع ما، دولت و ملت و مملکت ما را در سایه ولی خود حفظ بفرماید!

روح مطهر امام راحل و شهدا را با اولیای الهی، محشور کند!

خطرات بیگانگان را به استکبار و صهیونیسم برگرداند!

و دانشجویان عزیز را و حوزویان را، مشمول دعای ویژه ولی‌ خود قرار بدهد!

و دنیا و آخرت همگان را در سایه عمل به قرآن و سنت اهلبیت(عَلَیْهِمُ السَّلام) آباد بفرماید!

«غَفَرَ اللَّهُ لَنَا وَ لَکُمْ وَ السَّلَامُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَهُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُه»

[۱]. نهج البلاغه(للصبحی صالح), خطبه۱۴۷٫

[۲]. نهج البلاغه(للصبحی صالح), خطبه۱۰۸٫

[۳]. سوره انعام، آیه۱۰۳٫

[۴]. التوحید (للصدوق)، ص۱۱۷٫

[۵]. سوره نور، آیه۳۵٫

[۶]. سوره نوح، آیه۱۷٫

[۷]. سوره فصلت، آیه۵۳٫

[۸]. سوره بقره, آیه۱۶۴٫

[۹]. دوبیتی‌های بابا طاهر، شماره۱۶۲٫

منبع: خبرگزاری حوزه

انتهای پیام/