شاهرود علما

هلال صفر۱۴۳۹

رئیس ستاد استهلال استان قم و عضو پژوهشگاه معارج، در یادداشتی به وضعیت رویت هلال ماه صفر ۱۴۳۹ پرداخته است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی آیت الله سید مختار شاهرود علما، حجت الاسلام و المسلمین سهرابی رئیس ستاد استهلال استان قم و عضو پژوهشگاه معارج، در یادداشتی به وضعیت رویت هلال ماه صفر ۱۴۳۹ پرداخته است که به این شرح است:

برای بیان وضعیت رؤیت‌پذیری هلال صفر۱۴۳۹ (در روز جمعه ۲۹ محرم برابر با ۲۸مهر ۱۳۹۶)، در این‌جا به طور خلاصه چند نکته یادآوری می‌شود تا مفاد جدول‌ و نقشه‌ای که در ادامه می‌آیند، روشن‌تر گردد:

ـ مقارنۀ ماه و خورشید: در هر ماه، طول دایره البروجی ماه و خورشید برای لحظه‌ای با یکدیگر برابر می‌شوند و به عبارت دیگر، نسبت به یکدیگر به کمترین جدایی زاویه‌ای می‌رسند. به این حالت،‌ مقارنۀ ماه و خورشید گفته می‌شود. در حالت مقارنه و ساعاتی قبل و بعد از آن (که اصطلاحاً گفته می‌شود ماه در محاق است)، هلال به هیچ وجه قابل رؤیت نیست.

ـ جدایی زاویه‌ای (بین دو جرم سماوی): زاویه‌ای که رأس آن، چشم ناظر است و دو ضلع آن از دو جرم سماوی (مانند دو ستاره) می‌گذرد. در این‌جا مقصود جدایی زاویه‌ای بین ماه و خورشید است.

ـ مکث ماه: در روز آخر ماه قمری، مدتی که طول می‌کشد تا پس از غروب خورشید، ماه غروب کند، مدت مکث ماه یا مکث ماه نامیده می‌شود.

ـ سن ماه: مدت زمان گذشته از زمان مقارنۀ ماه و خورشید، سنّ ماه نام دارد.

ـ ارتفاع هلال: کمترین جدایی زاویه‌ای ماه از لبۀ افق.

ـ درصد روشن سطح ماه: درصد نسبت روشن سطح قرص ماه به کل قرص.

ـ ضخامت هلال: جدایی زاویه‌ای دو لبۀ مرکز هلال.

ـ اختلاف سمت ماه و خورشید: زاویه‌ای است که رأس آن چشم ناظر و دو ضلع آن از دو نقطۀ محل عمود ماه و خورشید بر روی افق می‌گذرد. به عبارت دیگر، مقدار جدایی زاویه‌ای دو نقطۀ برخورد عمود ماه و خورشید بر روی افق، اختلاف سمت ماه و خورشید است. از دید ناظر، اگر ماه در سمت راست خورشید واقع شود، مقدار اختلاف سمت ماه و خورشید با علامت مثبت و در صورتی که در سمت چپ خورشید قرار گیرد، با علامت منفی نشان داده می‌شود.

ـ فاصلۀ ماه از زمین: فاصلۀ طولی بین مراکز ماه و زمین.

در نقشۀ رؤیت هلال که در پی می‌آید، چگونگی رؤیت‌پذیری هلال در مناطق متعارف زمین از نظر اوقات شرعی (مناطقی که در آن‌جا وضعیت اوقات شرعی عادی است)، به طور تقریبی نشان داده شده است. مفهوم رنگ‌های به کار رفته در نقشه برای نواحی مختلف چنین است:

 در غروب روز۲۸مهر ۱۳۹۶، به عنوان نمونه برای تهران، مشخصات رؤیت‌پذیری هلال چنین است:

 همچنین نقشۀ مناطق رؤیت‌پذیری هلال در روز ۲۸مهرمطابق شکل زیر است:

نتیجه: مطابق اطلاعات و نقشۀ بالا هلال صفر۱۴۳۹ در غروب روزجمعه ۲۹ محرم برابر با ۲۸مهر ۱۳۹۶، در خیلی ازمناطق زمین رؤیت می‌شود. این هلال در ایران نیز در صورت سالم بودن هوا و نبودن ابر و غبار، در نقاط مختلف رؤیت خواهد شد. بنابر این، روز شنبه ۲۹مهر  ۱۳۹۶ برابر با اول صفر

۱۴۳۹ خواهد بود.

مهدی سهرابی